وقتی سازمانی درحال‌توسعه و گسترش دامنه فعالیت خود باشد و یا به‌خاطر بازنشستگی کارمندان، اخراج، انصراف از کار و یا غیره دچار کمبود کارمند شود، کمبود نیروی انسانی (Shortage Human Power) گفته می‌شود. با وجود کمبود نیروی انسانی با مهارت‌های خاص در اقتصاد و بازار آزاد ناشی از عرضه و تقاضا، ممکن است مشتریان در دستیابی به خدمات آن‌ها با مشکل روبه‌رو ‌شوند.

در این مقاله مفهوم نیروی انسانی، مشکلات کمبود نیروی انسانی و دلایل آن را بررسی کرده‌ایم؛ همچنین وظیفه حل کمبود نیروی انسانی و روش های جبران کمبود نیروی انسانی بیان می شود. در سایر بخش‌های این مقاله به موضوعاتی مثل شاخص های کمبود نیروی انسانی متخصص و کمبود نیروی انسانی متخصص پرداخته شده است. برای داشتن اطلاعات بیشتر با ما همراه باشید.

خواندن مقاله کمبود نیروی انسانی را به چه کسانی پیشنهاد می کنیم؟

مدیران کسب و کارها
مدیران منابع انسانی
مدیران عملیاتی و اجرایی
کارشناسان منابع انسانی

نیروی انسانی چیست؟

نیروی انسانی (Human Power) به مجموعه‌ای از افراد گفته می‌شود که با مهارت‌ها و قابلیت‌هایی که دارند، در جهت اهداف سازمان فعالیت می‌کنند. در واقع هر سازمانی برای پیشرفت و توسعه به افرادی توانمند و باتجربه در حوزه کاری خود نیاز دارد.

نکته: سرمایه اصلی هر سازمانی نیروی انسانی آن سازمان به‌حساب می‌آید؛ در واقع نیروی انسانی است که باعث پیشرفت سازمان می‌شود.

نقش و جایگاه نیروی انسانی

امروزه نقش نیروی انسانی در سازمان‌ها و عملکرد سازمان‌ها بسیار مورد توجه قرار گرفته است. می‌توان گفت نیروی انسانی از با ارزش‌ترین منابع در هر تجارت و کسب‌و‌کار محسوب می‌شود. نیروی انسانی در راستای اهداف سازمان باید انگیزه کافی داشته باشد تا بتواند به بهبود و توسعه سازمان کمک کند.

مشکلات کمبود نیروی انسانی

وقتی سازمان تعدادی از کارکنان را به دلایل مختلفی از دست بدهد و یا بخواهد سازمان را گسترش دهد با مشکل کمبود نیروی انسانی مواجه می‌شود. می‌توان گفت مهم ترین سرمایه سازمان، نیروی انسانی آن سازمان محسوب می‌شود؛ همچنین اگر سازمان بتواند کمبود نیروی انسانی را درست مدیریت کند، مشکلات کمتری بوجود می‌آید.

چند مورد از مشکلات کمبود نیروی انسانی عبارتند از:

  • بهره‌برداری منفی
  • تقسیم وظایف بین دیگر کارکنان
  • افزایش ساعت کاری کارکنان
  • کاهش کیفیت کار
  • کاهش اثربخشی عملکرد
مشکلات کمبود نیروی انسانی

مشکلات کمبود نیروی انسانی

دشواری های کمبود نیروی انسانی

در بعضی حوزه‌های کاری تخصصی، جذب نیروی کیفی بسیار دشوار است؛ چراکه حوزه‌های فنی مدام با فناوری‌های جدید تلفیق می‌شوند؛ پس لازمه جذب نیرو، افراد متخصص و آشنا با فناوری‌های جدید است که باید با دقت انجام شود.

دلایل کمبود نیروی انسانی چیست؟

کمبود نیروی انسانی دلایل متفاوتی می‌تواند داشته باشد، مثلا بازنشستگی هم یک دلیل کمبود نیروی انسانی است. از جمله دلایلی که می‌توانند باعث کمبود نیروی انسانی در هر کسب‌وکاری شوند عبارتند از:

  • استعفای کارکنان
  • بازنشستگی
  • اخراج کارکنان
  • از کارافتادگی
دلایل کمبود نیروی انسانی

کمبود نیروی انسانی دلایل متفاوتی می‌تواند داشته باشد

بيشترين کمبود نيروي متخصص در چه حوزه هايي است؟

بحران کمبود نیروی متخصص در اکثر سازمان‌ها قابل‌مشاهده می‌باشد. اما بیشترین کمبود نیروی انسانی در کشور را می‌توان به حوزه اداری قضائی دادگستری، آموزش‌وپرورش، بهداشت‌و‌درمان، صنعت بیمه و حوزه IT اختصاص داد.

وظیفه حل کمبود منابع انسانی

وظیفه حل کمبود منابع انسانی در هر سازمان بر عهده بخش منابع انسانی آن سازمان است.  چرا که بخش مدیریت منابع انسانی سازمان تحلیل هایی را با استفاده از برنامه‌ریزی، انجام می‌دهد و در نهایت تشخیص می‌دهد که سازمان در ماه بعد یا سال بعد به چه افرادی با چه مهارت‌هایی نیاز دارد؛ سپس اقدام به حل مشکل کمبود نیروی انسانی با استفاده از روش‌های متفاوتی می‌کند. شما می توانید با مطالعه مقاله وظایف مدیریت منابع انسانی اطلاعات کاملی درباره مدیر منابع انسانی بدست آورید.

نکته مهم

کارایی و موفقیت هر سازمان، رابطه مستقیم با کارایی و موفقیت نیروی انسانی دارد. میزان پیشرفت نیروی انسانی شاخص کلیدی در توسعه و پیشرفت سازمان است.

روش های جبران کمبود نیروی انسانی

بعد از اینکه کمبود نیروی انسانی توسط مدیریت منابع انسانی مشخص شد، باید با استفاده از استراتژی‌های مختلف، سعی بر جبران کمبود نیروی انسانی شود. معروف‌ترین روش برای جبران کمبود نیروی انسانی استخدام افراد، با قابلیت‌ها و مهارت‌های کافی است. روشی دیگر برای جبران کمبود نیروی انسانی، تقسیم وظایف نیروی مورد نیاز با دیگر کارکنان سازمان است؛ این روش به دلیل پایین آمدن کیفیت کار نیروی انسانی، توصیه نمی‌شود مگر بصورت موقت تا زمانی که از نیروی جدید استفاده شود.

شرکت فرداد هم برای جبران کمبود نیروی انسانی از افراد علاقمند و متخصص در حوزه های نرم افزاری، برنامه نویسی، بازاریابی، فروش و … دعوت به همکاری می‌کند، برای کسب اطلاعات بیشتر به استخدام شرکت نرم افزاری مراجعه نمایید.

روش های جبران کمبود نیروی انسانی

روش های جبران کمبود نیروی انسانی

اقدامات جهت کمبود نیروی انسانی

وقتی سازمانی با کمبود نیروی انسانی مواجه می‌شود نیاز است اقداماتی برای کمبود نیروی انسانی انجام دهد. از جمله اقدامات جهت کمبود نیروی انسانی عبارتند از:

  • خودکارسازی بعضی کارها تا حد ممکن
  • استخدام نیروهای قراردادی
  • استخدام کارمندان دورکار
  • استخدام افراد بازنشسته در حوزه‌های مرتبط (این افراد سابقه، استعداد و مهارت زیادی دارند.)
  • فراهم سازی محیطی که کارمند بتواند با مدارس و سازمان‌های دیگر روابط کاری برقرار کند.

رفع مشکل کمبود نیروی انسانی

برای رفع مشکل کمبود نیروی انسانی می‌توان به موارد زیر اشاره داشت:

  • شناسایی مشکلات نیروی انسانی
  • شناسایی مهارت‌های موردنیاز سازمان
  • ارزیابی عملکرد‌ها
  • سعی بر نگهداری کارمندان بامهارت
  • ایجاد جلسات و آموزش‌های موردنیاز
  • وفادارسازی نیروهای انسانی
  • ایجاد روابط مناسب بین کارکنان سازمان و مدیر
  • برنامه‌ریزی کمبود منابع انسانی
رفع مشکل کمبود نیروی انسانی

رفع مشکل کمبود نیروی انسانی

شاخص های کمبود نیروی انسانی

شاخص یک معیار آماری برای نمایش تغییرات است. در واقع شاخص‌ های کمبود نیروی انسانی همان معیارهای آماری هستند که باتوجه ‌به کیفیت و کارایی سازمان میزان کمبود نیروی انسانی را مشخص می‌کند.

آمار کمبود نیروی انسانی متخصص

آمار کمبود نیروی انسانی طبق شاخص های کمبود نیروی انسانی مشخص می‌شود. از جمله وظایف مدیریت منابع انسانی در هر سازمان، بدست آوردن آمار کمبود نیروی انسانی متخصص در هر سازمان است. اگر قصد تکمیل اطلاعات خود درباره شاخص های منابع انسانی دارید، مقاله شاخص کلیدی مدیریت منابع انسانی را از دست ندهید.

آمار کمبود نیروی انسانی

تعداد نیروی موردنیاز

(هزار)

کمبود پرستار در بیمارستان100
کمبود نیروی انسانی در آموزش و پرورش۱۹۷

کمبود نیروی انسانی متخصص

بحران کمبود نیروی انسانی متخصص می تواند یک بحران جدی در هر سازمان باشد. در واقع افراد متخصص در هر سازمان از ارزشمندترین دارایی‌های آن سازمان به‌حساب می‌آیند. هر سازمان برای توسعه کسب‌وکار خود نیاز به افراد متخصص و با مهارت دارد. همچنین کمبود نیروی انسانی کارآمد، از بزرگترین دغدغه‌ها در بعضی سازمان‌ها است. در این بخش به سازمان‌هایی که با کمبود نیروی انسانی متخصص مواجه هستند اشاره شده است.

کمبود نیروی انسانی متخصص

بحران کمبود نیروی انسانی متخصص می تواند یک بحران جدی در هر سازمان باشد.

کمبود نیروی انسانی متخصص در صنعت بیمه

نیروی انسانی در هر مجموعه‌ای از جمله بیمه مهم‌ترین عامل توسعه محسوب می‌شود. به نقل از حسین کریم‌خان‌زند مدیرعامل شرکت بیمه در تاریخ 13/09/1399 :

“ما مشکل کمبود نیروی انسانی متخصص در صنعت بیمه نداریم. آقای کریم‌خان‌زند اظهار داشتند نیرو‌های با استعداد و بامهارت زیادی در اطراف خود داریم؛ همچنین اشاره دارند به این موضوع که هیچ‌کس یک‌شبه اطلاعات بیمه را به دست نمی‌آورد؛ این جوانان باید در کنار پیش‌کسوتان آموزش ببینند”.

کمبود نیروی انسانی قوه قضاییه

معاون اول قوه قضاییه حجت‌الاسلام محسنی‌اژه‌ای در تاریخ 29/11/1399 در رابطه‌ با کمبود نیروی انسانی در قوه قضاییه معروض‌داشتند:

بودجه لازم برای جذب نیروی انسانی از سوی دولت اختصاص نیافته است.

آیا کمبود نیروی انسانی در قوه قضاییه در تکریم کرامت انسانی تاثیر دارد؟

دستگاه قضایی به‌خاطر کمبود بودجه‌ای که دارد نیروهای کافی با امکانات کافی برای افزایش پرونده‌های قضایی ندارد. در واقع با افزایش پرونده ها، فشار روحی و روانی در کارمندان قضایی و قضاوت زیاد می‌شود. همین باعث می‌شود کارکنان دستگاه قضایی خسته شوند و نتوانند با ارباب‌رجوع رفتار درستی داشته باشند. در نهایت بعضی مراجعه‌کنندگان ناراضی و نگران از عملکرد کارکنان می‌شوند.

کمبود نیرو در آموزش و پرورش

با توجه ‌به کمبود نیرو در آموزش پرورش آخرین گزارش از بیانیه وزیر آموزش پرورش این‌چنین است:

“آموزش و پرورش با کمبود ۱۹۷ هزارنفری نیرو مواجه بوده که این کمبود از طریق نیروهای حق‌التدریسی آزاد و به‌کارگیری بازنشسته‌ها، سربازمعلم و خرید خدمات جبران شد”.

کمبود نیروی خدماتی آموزش و پرورش

کمبود نیروی خدماتی در مدارس و همچنین حقوق و مزایای پایین آن‌ها باعث شده هرکدام در چند مدرسه مشغول به‌کار شوند. با این‌حال هیچ تصمیمی در رابطه‌ با جذب نیروی خدماتی برای آموزش پرورش گرفته نشده است.

کمبود نیروی انسانی در بهداشت

حسینعلی شهریاری عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی در آخرین گزارش بیان کردند:

وزارت‌بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در حوزه‌های مختلف کمبود نیروی انسانی دارد. همچنین افزود: “سعید نمکی وزیر بهداشت در حال تلاش برای رفع کمبود نیروی انسانی در بهداشت است ولی این کمبود جدی است و برای تأمین ضروریات بودجه‌ای مشکل دارند”.

کمبود نیروی انسانی بیمارستان

یکی از معضل‌های کنونی حوزه کادر درمان کمبود نیروی انسانی بیمارستان است. معاون درمان وزیر بهداشت گفت: “در حال حاضر کمبود نیروی انسانی مهم‌ترین مشکل در ارائه خدمات درمانی به بیماران کرونایی است و مشکل بعدی کاهش درآمدهای مراکز درمانی ناشی از این ویروس است”.

طبق آخرین بیانیه در 9 آبان سال 99 سخنگوی وزارت بهداشت اعلام کردند:

“کمبود نیروی انسانی در بیمارستان‌ها داریم و قرار است هفت هزار نفر به همین دلیل استخدام شوند”.

نتیجه گیری

یکی از ارزشمند‌ترین منابع در هر سازمان نیروی انسانی آن سازمان است. در واقع نیروی انسانی در جهت اهداف سازمان به‌کار گرفته می‌شود؛هر سازمان با استفاده از برنامه ‌ریزی کمبود منابع انسانی، نیروی انسانی را مدیریت می‌کند. لازم به‌ذکر است که اگر سازمانی دچار کمبود نیروی انسانی شود برای رفع این معضل، نیروی متخصص و با مهارت استخدام می‌نماید.

در این مقاله مفهومی از کمبود نیروی انسانی، راه‌حل‌هایی برای جبران این کمبود، اقداماتی جهت پیشگیری و روش‌هایی برای رفع کمبود نیروی انسانی ارائه شده است. شما می‌توانید سوالات و پیشنهادات خود را در قسمت نظرات برای ما بنویسید.

دسترسی به مقالات مرتبط:

{ "@context": "https://schema.org", "@type": "FAQPage", "mainEntity": [{ "@type": "Question", "name": "دلایل کمبود نیروی انسانی چیست؟", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "از جمله دلایلی که می‌توانند باعث کمبود نیروی انسانی در هر کسب‌وکاری شوند عبارتند از:استعفای کارکنان بازنشستگی اخراج کارکنان از کارافتادگی" } },{ "@type": "Question", "name": "بيشترين کمبود نيروي متخصص در چه حوزه هايي است؟", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "بحران کمبود نیروی متخصص در اکثر سازمان‌ها قابل‌مشاهده می‌باشد. اما بیشترین کمبود نیروی انسانی در کشور را می‌توان به حوزه اداری قضائی دادگستری، آموزش‌وپرورش، بهداشت‌و‌درمان، صنعت بیمه و حوزه IT اختصاص داد." } },{ "@type": "Question", "name": "وظیفه حل کمبود منابع انسانی به عهده کیست؟", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "ظیفه حل کمبود منابع انسانی در هر سازمان بر عهده بخش منابع انسانی آن سازمان است. چرا که بخش مدیریت منابع انسانی سازمان تحلیل هایی را با استفاده از برنامه‌ریزی، انجام می‌دهد و در نهایت تشخیص می‌دهد که سازمان در ماه بعد یا سال بعد به چه افرادی با چه مهارت‌هایی نیاز دارد." } },{ "@type": "Question", "name": "آیا کمبود نیروی انسانی در قوه قضاییه در تکریم کرامت انسانی تاثیر دارد؟", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "دستگاه قضایی به‌خاطر کمبود بودجه‌ای که دارد نیروهای کافی با امکانات کافی برای افزایش پرونده‌های قضایی ندارد. در واقع با افزایش پرونده ها، فشار روحی و روانی در کارمندان قضایی و قضاوت زیاد می‌شود." } },{ "@type": "Question", "name": "چه روش هایی برای جبران کمبود نیروی انسانی وجود دارد؟", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "معروف‌ترین روش برای جبران کمبود نیروی انسانی استخدام افراد، با قابلیت‌ها و مهارت‌های کافی است. روشی دیگر برای جبران کمبود نیروی انسانی، تقسیم وظایف نیروی مورد نیاز با دیگر کارکنان سازمان است." } }] }

تماس

قیمت

دمو

کاتالوگ

×

ما منتظر تماس شما هستیم تا ...

تماس با مشاوران تماس با فرداد

  • شرایـط کاری و نیـازهای ویـژه سـازمان شما را بشنویم.
  • به سوالهای شما در مورد ارزش آفرینی نرم افزار پاسخ دهیم.
  • بر اساس تجربه موفق نرم افزار فرداد در صنایع مختلف بهترین پیشنهاد را برای افزایش بهره وری سازمان به شما ارائه دهیم.
  • با توجه به نیازهای اختصاصی شما، به شما در انتخاب بهترین راهکارها کمک کنیم.