حسابداری چیست و انواع آن – بازار کار رشته حسابداری در ایران

فرقی نمی کند مدیر باشید، به حوزه حسابداری علاقمند باشید و یا کسی باشید که به تازگی کسب و کار خود را شروع کرده و می خواهید بدانید حسابداری چیست یا اینکه انواع حسابداری شامل چه مواردی است.

حتی اگر به تازگی وارد حوزه حسابداری شده باشید، حتماً در زندگی روزمره به کاربردهای بسیار حسابداری توجه کرده اید. مثلا مادرم حسابدار خانواده است. او در شروع ماه بودجه ای را در نظر می گیرد و کلیه پرداخت ها، درآمدها و هزینه ها را یادداشت می کند.

در کسب و کار نیز حسابداری نسخه ای کارآمدتر و حیاتی تر است و مشاغل برای سازماندهی اطلاعات مالی خود از آن بهره می جویند.

آشنایی با ماهیت حسابداری، انواع حسابداری و اینکه چگونه می توان در رشته حسابداری تحصیل کرد و تصویری از آینده شغل حسابداری داشت از جمله مباحث این محتوا است.

شرط می بندم شما در پایان این مقاله درکی اصولی از حسابداری و شغل حسابداری خواهید داشت.

خواندن مقاله آشنایی با حسابداری را به چه کسانی پیشنهاد می کنیم؟
  • مدیران کسب و کار
  • دانش آموزان و دانشجویانی که در مرحله انتخاب رشته هستند
  • علاقمندان رشته حسابداری
  • متقاضیان فعالیت در حوزه مالی
  • افرادی که به تازگی کسب و کار خود را شروع کرده اند

حسابداری چیست

حسابداری فرآیند ثبت معاملات مالی مربوط به یک تجارت است. حسابداری هر شرکت متفاوت است، اما برای مقایسه دقیق وضعیت مالی بین شرکت ها و توصیف وضعیت هر یک از آنها، به زبانی مشترک به نام حسابداری نیاز است. فرایند حسابداری شامل جمع بندی، تجزیه و تحلیل و ارائه گزارش به مدیران و سازمان مالیاتی است.

اما گاهی از حسابداری با عنوان سیستم اطلاعات حسابداری یا Accounting Information System یاد می شود که به طراحی سیستمی برای پردازش اطلاعات مالی واحدهای تجاری و تاثیر گزارشات این سیستم بر تصمیمات مدیران اشاره دارد.

در تعریف ساده حسابداری چیست، می توان اینگونه گفت که حسابداری اطلاعات مالی کسب و کار شما را ثبت، سازماندهی و قابل درک می کند. شما می توانید حسابداری را به عنوان ماشینی بزرگ تصور کنید که اطلاعات مالی به شکل خام در آن ثبت می شود.

در فرآیند حسابداری، صورت های مالی خلاصه ای از عملکرد شرکت، موقعیت مالی و جریان وجوه نقد را در یک دوره مالی تجزیه و تحلیل می کند.

همانطور که در تعریف حسابداری (Accounting Definition) گفتیم، از این تعریف می توانید دریابید که آیا کسب و کارتان سود ده است یا زیان ده، جریان پول نقد شما چگونه است، ارزش فعلی دارایی ها و بدهی های شرکت شما چقدر است و از کدام بخش های کسب و کار به طور واقعی می توانید درآمد کسب کنید.

نکته مهم

حسابداری ترکیبی از هنر و علم است. حسابداری ثبت، طبقه بندی و جمع بندی معاملات مالی به شیوه ای قابل توجه است.

تاریخچه حسابداری در جهان

تاریخچه حسابداری هزاران سال قدمت دارد و توسعه اولیه حسابداری به تمدن های باستانی در بین النهرین باز می گردد که از طریق نوشتن، شمارش اعداد، پول و سیستم های حسابرسی اولیه رشد یافت.

اما در ایران، سیر تکاملی حسابداری به دوره سلجوقیان باز می گردد که حساب جمع و خرج هر ولایت در دفاتری با نام آن ولایت ثبت و نگهداری می شد. این روش تا دوران قاجار تکمیل شد و اطلاعات در دفاتر پنج گانه ای با نام کتب خمسه حفظ می شد.

گذشته حسابداری

تاریخچه حسابداری

با ورود صنعت به ایران و تحولات اقتصادی، حسابداری دگرگون و پیشرفته تر شد. تاریخچه حسابداری در ایران نشان می دهد که پیدایش و تکامل حسابداری در ایران به 5 دوره تقسیم می شود:

  1. ایران قبل از اسلام
  2. ایران بعد از اسلام تا دوران قاجار
  3. از دوران قاجار تا انقلاب مشروطه
  4. از انقلاب مشروطه تا اوایل دهه چهل شمسی
  5. از اوایل دهه چهل شمسی تاکنون

رشته حسابداری چیست

بسیاری از افرادی که در مرحله تصمیم گیری برای انتخاب رشته هستند تمایل دارند با رشته حسابداری و دانشگاه هایی که امکان تحصیل در رشته حسابداری را فراهم کرده اند آشنا شوند.

در گذشته اعتقاد بر این بود که حسابداری باید به صورت عملی آموخته شود. چرا که رشته حسابداری یک فن تجربی است و نیازی به فراگیری آموزش های تخصصی و دانشگاهی ندارد.

 

آشنایی با رشته حسابداری

تحصیل در رشته حسابداری

تا اینکه برای نخستین بار در سال 1345 در دانشکده حسابداری و علوم مالی شرکت ملی نفت ایران، رشته حسابداری تاسیس و آموزش داده شد.

سپس در دیگر دانشگاه های دولتی و غیر دولتی نیز تا به امروز رشته حسابداری در حال تدریس است.

رشته حسابداری یکی از رشته هایی است که خوشبختانه داوطلبان هر سه گروه تجربی، انسانی و ریاضی می توانند این رشته را برای تحصیل در دانشگاه انتخاب کنند.

در رشته حسابداری و در هر سه مقطع کاردانی، کارشناسی، ارشد و دکتری امکان ادامه تحصیل وجود دارد.

رشته حسابداری گرایش های مختلفی مثل حسابداری دولتی، حسابرسی، حسابداری صنعتی، حسابداری بودجه ای و غیره دارد.

کسانی که نمی خواهند فقط به عنوان دفتردار مشغول به کار شوند و تمایل دارند توانایی سبک و سنگین کردن معادلات پیچیده حسابداری را با توجه به استانداردهای حسابداری داشته باشند، می توانند در رشته حسابداری تحصیل کرده و وارد مسیر شغلی این حرفه شوند.

هدف از رشته حسابداری

هدف از رشته حسابداری خدمت رسانی و کمک به شرکت ها در اتخاذ تصمیمات درست اقتصادی است که این مهم با آموزش های لازم به افراد برای جمع آوری، طبقه بندی، ثبت کردن و تهیه گزارش های مالی مطابق با معیارهای شرکت ها انجام می شود.

توانایی های لازم برای تحصیل در رشته حسابداری

متقاضیان تحصیل در رشته حسابداری در پایان آموزش می توانند، تمام اطلاعات مالی و گزارشات حسابداری را مطابق با علم روز دنیا تهیه و برای کسب بهترین نتیجه به مدیران ارائه کنند.

یکی از ویژگی هایی که دانشجویان یا علاقمندان به حوزه حسابداری باید دارای آن باشند، توانایی سر و کله زدن با اعداد و اسناد، با صبوری و نظم، پشت میز و کامپیوتر و در ساعت های طولانی است.

درس های رشته حسابداری

دروس رشته حسابداری به دو گروه دروس پایه و دروس تخصصی و به شرح زیر است:

دروس پایه رشته حسابداری

  • روانشناسی عمومی
  • حقوق بازرگانی
  • ریاضیات پایه
  • توسعه اقتصادی
  • پژوهش و عملیات
  • مدیریت تولید
  • اصول علم اقتصاد
  • مبانی سازمان مدیریت
  • مبانی کاربرد کامپیوتر
  • روش تحقیق
  • جامعه شناسی
  • پول و ارز بانکی
  • آمار کاربردی
  • مبانی کاربرد کامپیوتر
  • ریاضی کاربردی

دروس تخصصی رشته حسابداری

  • اصول حسابداری
  • حسابداری صنعتی
  • اصول تنظیم و کنترل بودجه
  • حسابداری پیشرفته
  • حسابرسی و متون حسابداری
  • مدیریت مالی
  • حسابداری میانه
  • حسابداری مالیاتی
  • مباحث جاری حسابداری

بازار کار رشته حسابداری در ایران

ایران کشور در حال توسعه ای است و دسترسی به اطلاعات دقیق و قابل اعتمادی که امکان تجزیه و تحلیل آن فراهم باشد، عامل مهم و حیاتی در توسعه فعالیت های اقتصادی است.

متاسفانه در ایران اطلاعات دقیقی از میزان اشتغال فارغ التحصیلان رشته های مختلف در بازار کار وجود ندارد.

اما اشتغال در رشته حسابداری جزء آن دسته از مشاغلی است که بنابر نظر متخصصان، بازار کار خوبی دارد و درصد زیادی از فارغ التحصیلان رشته حسابداری توانسته اند در بازار کار حسابداری، به عنوان حسابدار شاخه های مختلف، در موسسات دولتی و خصوصی مشغول به کار شوند.

مهمترین دلیل پایین بودن تعداد فارغ التحصیلان بیکار رشته حسابداری نسبت به دیگر رشته های دانشگاهی، ضرورت وجود یک متخصص در زمینه مدیریت مالی، تهیه گزارشات حسابداری، اظهارنامه مالیاتی و … در هر موسسه کوچک و بزرگ است.

آموزش و آماده سازی افراد متخصص در زمینه حسابداری می تواند به هر موسسه ای که برای اعتبار دادن و سرمایه گذاری به اطلاعات مالی دقیق نیاز دارد کمک کند. چرا که حسابداران متخصص مانع از انحراف در اجرای برنامه های توسعه اقتصادی موسسات دولتی، خصوصی و تجاری می شوند.

کلیه فارغ التحصیلان رشته حسابداری می توانند با توجه به گرایش تحصیلی خود در دو شاخه اصلی بازار کار رشته حسابداری، یعنی حسابرسی و حسابداری با عنوان های مختلف شغلی مانند کارشناس امور مالیاتی، کارشناس پشتیبانی نرم افزارحسابداری، کارمند بانک، حسابرس اداره دارایی و غیره به فعالیت بپردازند.

اما نباید فراموش کرد که امروزه کارفرمایان در بازار کار حسابداری به دنبال نیروی کاری هستند که اطلاعات و دانش به روزی داشته باشند، بتواند بر اساس آشنایی با آخرین ابزار حسابداری و اطلاع از قوانین مالیاتی گزارشات را آماده کنند و در  نهایت توانایی مشاوره در زمینه سرمایه گذاری را به سهامداران و مسئولان ذیربط شرکت داشته باشند.

بنابراین برای پیشرفت در بازار کار حسابداری، تحصیلات دانشگاهی و شرکت در کلاس های آموزش تکمیلی حسابداری، اظهارنامه مالیاتی و … می تواند موجب ارتقاء شغلی حسابداران شود.

در بازار کار رشته حسابداری، فارغ التحصیلان می توانند در شاخه های شغلی زیر فعالیت داشته باشند:

  • حسابداری

  1. حسابداری بیمه: حسابداری در دفاتر موسسات کوچک و بزرگ بیمه
  2. حسابداری مالیاتی: سازمان دارایی و امور مالیاتی
  3. حسابداری صنعتی: حسابداری در واحدهای تولیدی و صنعتی
  4. حسابداری بانک: متصدی و سرپرست شعب بانک
  5. حسابداری مالی: انجام امور حسابداری کلیه موسسات تجاری و غیر انتفاعی
  6. حسابداری دولتی: حسابدار یا عامل ذی حساب در کلیه ادارات دولتی و سازمان ها
  • حسابرسی

در بازار کار حسابداری، فارغ التحصیلان می توانند با توجه به شاخه های مختلف حسابداری به عنوان حسابرس در دو دسته زیر مشغول به کار شوند:

  1. حسابرسی داخلی: این دسته از حسابرسان رابطه نزدیکی با مدیریت دارند و مهمترین اطلاعات و گزارشات رسیدگی واحد تجاری را به صورت هفتگی، ماهانه، سالانه جمع آوری و به صورت جامع به مدیر عامل و هیئت مدیره ارائه می کنند.
  2. حسابرسی مستقل: فعالیت کاری این دسته از افراد بر اساس قرارداد موسسات حسابرسی با سازمان ها و شرکت ها انجام می شود. حسابرسان مستقل بر اساس اصول و موازین حسابداری کلیه عملیات مالی واحد تجاری را بررسی و گزارشات خود را به صاحبان سهام ارائه می کنند.

حسابدار کیست

غالباً از اولین سوالاتی که افراد علاقمند به شغل حسابداری در ذهن دارند این است که حسابداری چیست و اینکه حسابدار کیست؟ اما جواب این سوالات تا حد زیادی بستگی به نوع و وسعت صنعتی دارد که حسابدار در آن فعالیت می کند.

اهمیت شغل حسابدار

حسابدار کیست

بی شک در دنیای امروز، دقت بیشتر از هر زمان دیگری مهم است و کلید موفقیت هر کسب و کار، برنامه ریزی مناسب مالی توسط شخص متخصص در امور مالی، یعنی حسابدار است.

به طور کلی حسابدار داده های مالی را ضبط، جمع آوری و تجزیه و تحلیل می کند و از سوابق مالی جمع شده، گزارشات و صورت های مالی را جهت تجزیه و تحلیل تهیه و بررسی می کند.

حسابداران معمولاً در شاخه های مالی، بیمه، صنعتی، دولتی، بانک ها و مالیاتی فعالیت می کنند.

سازمان ها به کمک حسابدار می توانند اطمینان داشته باشند که تجزیه و تحلیل داده های مالی با رعایت قوانین و مقررات مالی انجام می شود. همچنین حسابدار قادر به ارائه توصیه های استراتژیک به شرکت ها در شرایط خاص مالی است.

نکته مهم

روابط عمومی قوی و سطح بالایی از یکپارچگی، دو ویژگی اصلی برای تبدیل شدن به یک حسابدار موفق است.

شغل حسابداری

متقاضیان تحصیل و فعالیت در شغل حسابداری قبل از هر تصمیمی باید به تعدادی سوال پاسخ دهند. مثلاً اینکه آیا من از خصوصیات لازم برای تبدیل شدن به یک حسابدار برخوردار هستم؟

آیا بعد از چهار سال تحصیل در دانشگاه می توانم به طور حرفه ای شغل حسابداری را شروع کنم یا اینکه به ادامه تحصیل و اخذ مدرک کارشناسی ارشد نیاز دارم؟

آیا باید برای شرکتی بزرگ کار کنم یا برای بنگاه های کوچک به صورت پروژه ای کار حسابداری انجام دهم؟

بیشتر کسانی که در شغل حسابداری فعالیت می کنند، در دفاتر خصوصی یا به عنوان بخشی از یک تیم شرکتی کار می کنند.

ماهیت شغل حسابداری به شکلی است که ممکن است حسابدار در طول سال از یک شرکت به شرکت دیگر برای بررسی سوابق مالی رفت و آمد کند.

فراموش نکنید که برای موفقیت در شغل حسابداری باید شخصیتی مناسب داشته باشید.

بنابراین مهم است که یاد بگیرید:

  • صادق باشید
  • عینیت، عدم تعصب و تعارض منافع را سرلوحه کار خود قرار دهید
  • صلاحیت حرفه ای داشته و از اطلاعات و اسناد مالی مراقبت کنید
  • به محرمانه بودن گزارشات مالی توجه کنید
  • قوانین و مقررات را رعایت کنید
  • از اقداماتی که باعث بی اعتبار شدن حرفه حسابداری شوند خودداری کنید
نکته مهم

در شغل حسابداری شما باید یاد بگیرید که چگونه اخلاق حرفه ای در محیط کار را رعایت کنید.

 مزایا و معایب شغل حسابداری

مانند هر شغل دیگری فعالیت در شغل حسابداری نیز دارای نکات مثبت و منفی است. اما حقیقت این است که سختی و آسانی یک شغل به شرایط و اهداف افراد بستگی دارد.

به عنوان مثال خرید یک اتومبیل را در نظر بگیرید. دسته ای از افراد به دنبال ایمن بودن خودرو هستند و برخی دیگر به دنبال عملکرد و سرعت اتومبیل هستند.

بنابراین مزایا و معایب شغل حسابداری بستگی به شخصیت، سبک کار و الویت های زندگی شما دارد.

هنگامی که با مزایا و سختی های شغل حسابداری آشنا بشوید، مطمئناً می توانید تصمیمی آگاهانه برای انتخاب مسیر شغلی خود بگیرید.

جاذبه های شغل حسابداری

  • حسابداری یک شغل پایدار و رو به رشد است

حسابداری شغلی نیست که به زودی از بین برود. هر کسب و کاری به یک تیم حسابداری احتیاج دارد و در این میان کسب و کارهای متوسط و کوچک هم می توانند دلایلی برای استخدام حسابدار داشته باشند.

  • پتانسیل رشد حرفه ای در شغل حسابداری وجود دارد

حسابدارانی که می خواهند مسئولیت و حقوق خود را افزایش دهند، می توانند از طریق تحصیلات تکمیلی و اخذ گواهینامه های حسابداری به یک حسابدار حرفه ای تبدیل شده و فرصت های بسیاری را برای پیشرفت، به ویژه در شرکت های بزرگ تر پیدا کنند.

  • امکان کارآفرینی وجود دارد

در حرفه حسابداری رویای رئیس خود بودن دور از ذهن نیست. اگر روحیه کارآفرینی دارید، راه اندازی یک شرکت حسابداری می تواند راهی عالی برای پیشرفت کاری تان باشد.

راه اندازی شرکت حسابداری مانند شروع هر شغل دیگری مخاطرات و ریسک های خاص خود را دارد. اما قطعاً این هدف یکی از بهترین گزینه های پیشرفت در مسیر شغلی است.

مشکلات شغل حسابداری

  • آموزش ادامه دارد

اگر می خواهید حسابدار حرفه ای باشید، بعد از فارغ التحصیلی هرگز یادگیری خود را متوقف نکنید. برای پیشرفت در شغل حسابداری و برای ادامه تحصیل برنامه ریزی کنید.

قوانین و استانداردهای حسابداری در حال تغییر است و شما هر روز مجبور هستید تا اطلاعات و روش های خود را به روز کنید.

  • کار می تواند استرس زا باشد

هنگامی که شما به عنوان حسابدار مسئولیت مالی یک سازمان را بر عهده دارید، فشارهایی وجود دارد که می تواند موجب استرس و در خطر بودن سلامت روانی شما باشد.

نکته مهم

اینکه این فشار کاری منجر به استرس می شود بستگی به شخصیت شما دارد.

  • فصل شلوغ مالیاتی

کار طولانی و اضافه کاری های روزهای آخر هفته در شغل حسابداری عادی است، زیرا حسابداران برای مدیریت امور مالی و کسب رضایت مشتریان یا مدیر خود تلاش می کنند.

اما در ماه هایی از سال مثل تیر ماه که زمان ارائه اظهارنامه مالیاتی به سازمان دارایی است، حجم کار چند برابر می شود و بعد از آن مجدد اوضاع بهتر شده، حجم و ساعت کاری کاهش می یابد.

معرفی انواع حسابداری

حسابداری، شاخه ای گسترده و پویا است و در نتیجه تحولات اقتصادی، صنعتی و فناوری زمینه های مختلفی در حسابداری پدید آمده است. انواع مختلفی از حسابداری برای تامین نیاز کاربران وجود دارد تا سازمان ها بتوانند بر اساس نیازها و دامنه کار خود از آنها پیروی کنند.

برخی از انواع حسابداری شامل حسابداری مالی، حسابداری مدیریت، حسابداری مالیاتی، حسابداری پروژه، حسابرسی، حسابداری هزینه و غیره است.

در ادامه به معرفی و توضیح تعدادی از انواع حسابداری مالی می پردازیم.

 

انواع حسابداری در صنعت

انواع حسابداری در کسب و کار

 

  • حسابداری تولیدی

حسابداری تولید به مدیریت دارایی های شرکت تولیدی و ایجاد تعادل میان میزان موجودی مواد اولیه و کالای تولید شده و آماده فروش می پردازد.

در حسابداری تولیدی تمام هزینه های تولید کالا، از هزینه مواد اولیه گرفته تا هزینه های صرف شده در فرآیند تولید کالا و بهای تمام شده ساخت کالا ارزیابی می شوند.

  • حسابداری خدماتی

هدف از فعالیت شرکت های خدماتی ارائه خدمت به مشتری است و این شرکت ها هیچگونه کالای فیزیکی برای فروش ارائه نمی دهند. به عنوان مثال تعمیرگاه، آرایشگاه، شرکت های حمل و نقل و غیره نمونه هایی از شرکت های خدماتی هستند.

شرکت های خدماتی در ازای خدماتی که به مشتریان خود ارائه می کند مبلغی را به عنوان حق الزحمه دریافت می کنند.

بنابراین حسابداری خدماتی صرفا به ردیابی هزینه و درآمدها محدود نمی شود و اموری مانند خرید دارایی یا افزایش سرمایه شرکت های خدماتی را نیز پوشش می دهد.

  • حسابداری بازرگانی

یکی از موضوعات مهم و حیاتی در شرکت های بازرگانی، بالا بودن گردش مالی و مدیریت معاملات به کمک حسابداری بازرگانی است.

درآمد حاصل از فروش نیز یکی از اصول مهمی است که در حسابداری بازرگانی در نظر گرفته می شود.

  • حسابداری پیمانکاری

در حسابداری پیمانکاری، با توجه به قراردادی که بین پیمانکار و کارفرما منعقد شده است، حسابدار هزینه های قرارداد را تجزیه و تحلیل کرده و سود و زیان حاصل از قرارداد را محاسبه  می کند.

یک حسابدار خوب می تواند با تخصص مالیاتی خود هزینه های پیمانکاری را کاهش دهد.

  • حسابداری مالی

حسابداری مالی شامل فرآیند جمع آوری، ثبت و طبقه بندی اطلاعات معاملات تجاری شرکت است که در قالب صورت های مالی، مورد استفاده ذینفعان شرکت قرار می گیرد.

صورت های مالی شرکت از قبیل ترازنامه، حساب سود و زیان، صورت جریان نقدی و تغییرات در حقوق صاحبان سهام باید با رعایت دقیق استانداردهای حسابداری پذیرفته شده تنظیم شوند.

  • حسابداری مدیریت

اگر بخواهیم تعریف حسابداری مدیریت را بیان کنیم، شامل تجزیه و تحلیل مالی، بودجه بندی و پیش بینی، تحلیل هزینه، ارزیابی تصمیمات تجاری و زمینه های مشابه است. تمرکز اطلاعات حسابداری مدیریت عمدتاً بر ارائه اطلاعات مورد استفاده ذینفعان داخلی شرکت تمرکز دارد.

این اطلاعات دقیق تر از اطلاعاتی است که به ذینفعان خارجی شرکت (همچون سهامداران) داده می شود. تمرکز حسابداری مدیریت بر رفع نیازهای اطلاعاتی مدیریت است.

  • حسابداری مالیاتی

حسابداری مالیاتی شامل برنامه ریزی مالیاتی و تهیه اظهارنامه مالیاتی با رعایت اساسنامه های مختلف مربوط به مالیات است. حسابداری مالیاتی به مشتریان کمک می کند تا امور مربوط به مالیات را طبق قوانین مالیاتی مدیریت کنند.

این فرآیند شامل تعیین و محاسبه مالیات بر درآمد، انواع دیگر مالیات ها، پرداخت به موقع آنها به سازمان امور مالیاتی، خدمات مالیاتی دیگر مانند راه های به حداقل رساندن مالیات به صورت قانونی، ارزیابی عواقب تصمیمات مالیاتی و سایر موارد مرتبط با مالیات است.

  • حسابداری هزینه

حسابداری هزینه که یکی از روش های حسابداری است، گاهی به عنوان زیر مجموعه حسابداری مدیریت شناخته می شود. حسابداری هزینه به ثبت، ارائه، تجزیه و تحلیل و ارزیابی هزینه های مختلف تولید اشاره دارد.

حسابداری هزینه در مشاغل تولیدی بسیار مفید است، زیرا شرکت های تولیدی پیچیده ترین روند هزینه را دارند.

در حسابداری هزینه تمام هزینه های واقعی و استاندارد ارزیابی می شوند تا مدیران با مقایسه هزینه ای واقعی در تعیین بهبود عملکرد تولید در آینده اقدامات اصلاحی را به روشی به مراتب بهتر انجام دهند.

معادله حسابداری

وضعیت مالی هر کسب و کار اعم از بزرگ یا کوچک بر اساس دو مولفه اصلی ترازنامه، یعنی بدهی و دارایی ارزیابی می شود. حقوق صاحبان سهام یا همان سرمایه سومین بخش مهم از ترازنامه است و معادله حسابداری بیانگر چگونگی ارتباط این سه مولفه مهم با یکدیگر است.

معادله حسابداری پایه و اساس سیستم حسابداری است که به آن معادله ترازنامه نیز گفته می شود.

معادله حسابداری نشان می دهد که کل دارایی های شرکت با مبلغ بدهی یا سرمایه برابر است و رابطه بین این موارد را نشان می دهد:

دارایی: وجوه نقد، موجودی، تجهیزات، حساب های دریافتی

بدهی: حساب های قابل پرداخت، وام های کوتاه مدت، بدهی های بلند مدت

حقوق صاحبان سهام (سرمایه): سود، سرمایه مشترک

بنابراین معادله حسابداری یک اصل اساسی حسابداری و یک عنصر اساسی ترازنامه است.

معادله حسابداری به شرح زیر است:

دارایی= بدهی + سرمایه (حقوق صاحبان سهام)

همچنین می توانید معادلات حسابداری را با بدهی به تنهایی محاسبه کنید:

بدهی= دارایی – سرمایه (حقوق صاحبان سرمایه)

یا حتی می توانید معادلات حسابداری را با حقوق صاحبان سهام (سرمایه) بنویسید:

حقوق صاحبان سهام (سرمایه) = دارایی – بدهی

نکته مهم

صرف نظر از نحوه نشان دادن معادله حسابداری، به یاد داشته باشید که معادله همیشه باید تعادل داشته باشد.

مفاهیم حسابداری

مفاهیم اولیه حسابداری مجموعه ای از قوانین گسترده است که برای ارائه یک چارچوب اساسی در گزارشگری مالی طراحی شده است. اصول و مفروضاتی نیز وجود دارد که حسابداری بر اساس آنها بنا شده است.

حسابداری زبان تجارت است، بنابراین حسابداران در مورد تعدادی از مفاهیم اولیه حسابداری توافق کرده اند که در قالب صورت های مالی از آنها پیروی کنند.

مفاهیم حسابداری را می توان به عنوان موضوعی توصیف کرد که حاکی از یک مفهوم کلی در مورد اصل حسابداری است.

از آنجایی که گزارشگری مالی درست متکی بر قضاوت های حرفه ای حسابداران است، آشنایی با اصول و مفاهیم اساسی حسابداری به حسابداران این اطمینان را می دهد که با اتخاذ سیاست ها و شیوه های صحیح حرفه حسابداری، اطلاعات مالی با کیفیتی را در اختیار استفاده کنندگان آن قرار دهند.

در ادامه با مفروضات حسابداری، اصول حسابداری و محدودیت (میثاق) های حسابداری که از مهمترین مفاهیم حسابداری هستند آشنا خواهیم شد.

  • مفروضات حسابداری

مفروضات حسابداری بیانگر چگونگی سازماندهی و فعالیت یک کسب و کار است. فرضیات اصلی در حسابداری ساختار چگونگی ثبت معاملات تجاری را ارائه می دهند. فرضیات اصلی در حسابداری عبارتند از:

  1. دوره مالی: به دوره های کوتاه مدت و حداکثر یک ساله برای تعیین سود و زیان یک کسب و کار، دوره مالی گفته می شود.
  2. تفکیک شخصیت: بر اساس این فرض حسابداری، هر واحد اقتصادی یک شخصیت حقوقی فرض می شود که می تواند بدهی، هزینه و درآمد داشته باشد و تعهداتی به واحدهای مالیاتی دارد.
  3. تداوم فعالیت: به معنای تداوم فعالیت موسسه در آینده قابل پیش بینی برای اجرای عملیات، قراردادها و ایفای تعهدات است.
  4. واحد اندازه گیری: در حسابداری کلیه معاملات با مقیاس پول در دفاتر و گزارشات منعکس می شود.
  5. فرض تعهدی: بر اساس مبنای تعهدی بدون توجه به زمان پرداخت و دریافت وجه نقد، کلیه هزینه ها به محض تحمیل و درآمد ها به محض تحقق شناسایی و و ثبت می شوند.
مفاهیم حسابداری

مهمترین مفاهیم حسابداری

  • اصول حسابداری

اصول حسابداری قوانینی هستند که شرکت ها هنگام گزارش داده های مالی باید از آنها پیروی کنند. این قوانین که به عنوان دستورالعمل و اصول اساسی حسابداری هستند، مقدماتی هستند که قوانین حسابداری دقیق تر، پیچیده تر و قانونی تر بر اساس آن ها بنا شود.

برخی از اساسی ترین اصول حسابداری به قرار زیر است:

  1. بهای تمام شده: بر اساس اصل بهای تمام شده در تاریخ وقوع، کلیه رویدادهای مالی ثبت و در صورت های مالی اعمال می شود و در آینده افزایش ارزش پولی آنها شناسایی و ثبت نمی شود.
  2. تطابق: در اصل مقابله هزینه با درآمد که با اصل تطابق هم شناخته می شود، سود و درآمد در همان دوره مالی شناسایی و اندازه گیری می شود. بر اساس اصل تطابق کلیه هزینه های تحمیل شده برای کسب درآمد باید در همان دوره مشخص و محاسبه شود.
  1. تحقق: بر اساس اصل تحقق، شناسایی درآمد و ثبت آن در صورت های مالی زمانی انجام می شود که مبادله انجام و فرآیند کسب سود تکمیل شده باشد.
  2. افشا: طبق اصل افشاء، واحد تجاری باید کلیه رویدادها و وقایع مالی تاثیرگذار بر گزارشات مالی را به طور مناسب و کامل در متن صورت های مالی اعلام کنند.
  •  میثاق حسابداری

اصول محدود کننده یا میثاق های حسابداری فرضیات هستند که بر اعمال استانداردها و روش های حسابداری تاثیر می گذارد. این عوامل محدود کننده فرضیات حسابداری شامل 4 اصل محدود کننده زیر است:

  1. اهمیت: در اصل محدود کننده اهمیت، بنا بر وضعیت شرکت می توان یک سری از اقلام و عملکردهای ناچیز را در اعمال دقیق اصول حسابداری نادیده گرفت.
  2. محافظه کاری: واحدهای تجاری نباید با روش های غیر استاندارد، دارایی و درآمد را بیشتر و بدهی و هزینه ها را کمتر از میزان واقعی در گزارشات و صورت های مالی نمایش دهند.
  3.  فزونی منافع بر مخارج: تهیه اطلاعات مالی باید توجیه اقتصادی داشته باشد و بر اساس اصل فزونی منافع از مخارج، نباید هزینه تهیه این اطلاعات از منافع ناشی از استفاده این اطلاعات بیشتر باشد. 
  4. اصل خصوصیات صنعت: با توجه به نوع و طبقه بندی کسب و کارها بر اساس خصوصیات آن صنعت، می توان از اصول حسابداری آن صنعت در فرآیند مالی استفاده کرد.

ابزار کار یک حسابدار چیست؟

یکی از دوستان حسابدار می گفت: وقتی به کوهی از کاغذها و اسناد روی میزم نگاه می کنم که باید در اسرع وقت آنها را برای تهیه گزارشات به مدیرم تحلیل و سپس ثبت کنم، ادامه کار برام سخت می شود. البته طی این چند سال فعالیتم به شیوه های مختلف سعی کردم این ناهماهنگی ها را مدیریت کنم اما متاسفانه نتیجه ای نگرفتم.

با خودم فکر کردم چطور ممکن است حسابداری با چندین سال تجربه هنوز نتوانسته راه حلی برای افزایش مهارت خود پیدا کند!

در پاسخ چالش دوستِ حسابدارم تصمیم گرفتم او را با ابزارهای کار یک حسابدار که آنان را قادر می سازد تا با صرف حداقل زمان، بیشترین نتیجه را از عملکرد حسابداری خود داشته باشند، آشنا کنم.

  1. کتاب استانداردهای حسابداری
  2. ماشین حساب
  3. کامپیوتر
  4. دفتر روزنامه، عمومی،کل، معین
  5. اینترنت و ایمیل شخصی
  6. نرم افزار حسابداری
  7. فرم فاکتور، سفته و برات
    ابزار نرم افزار حسابداری

    اهمیت ابزار کار حسابدار

    نرم افزار حسابداری چیست؟

    حسابداری نه تنها دشوار، بلکه بسیار وقت گیر است. حسابدار موارد بسیار مختلفی مانند فاکتورها، هزینه ها و مالیات را باید پیگیری کند. به همین دلیل صاحبان کسب و کار یا حسابداران به نرم افزار حسابداری به عنوان یکی از مهمترین ابزار کار حسابدار نیاز دارند.

    با توجه به پیوند فضای کسب و کار با فناوری، شغل حسابداری و برنامه حسابداری، به عنوان یکی از اصلی ترین ابزار کار حسابدار، رابطه تنگاتنگی با یکدیگر دارند.

    نکته مهم

    مشاغل با توجه به موضوع کاری خود ممکن است به یکی از سیستم های حسابداری شرکتی نیاز داشته باشند:

    با کمک نرم افزار حسابداری تمام داده های حسابداری به صورت خودکار به سیستم اضافه می شوند و می توانید با یک کلیک این اطلاعات را مشاهده کنید.

    حسابداران می توانند کلیه برآوردها و فاکتورها را پیگیری و میزان بدهکار بودن خود یا هرگونه تاخیر در پرداختی مشتریان را مشاهده کنند.

    در نرم افزار حسابداری گزارش سود و زیان، ترازنامه و سایر گزارشات مفید قابل مشاهده و بررسی است و علاوه بر این می توانید چندین کاربر را با ورود به حساب کاربری اختصاصی، دعوت به همکاری کنید.

    به یاد داشته باشید …

    در این مقاله به این سوال پاسخ دادیم که حسابداری چیست و متوجه شدیم که حسابداری فرآیند ثبت معاملات مالی مربوط به کسب و کار است.

    در ادامه با رشته و شغل حسابداری آشنا شدیم و با هم به بررسی تعدادی از انواع حسابداری پرداختیم و دریافتیم که با توجه به هر حوزه کاری ممکن است حسابداری متفاوتی وجود داشته باشد.

    معادله حسابداری و مفاهیم حسابداری از دیگر مباحثی بود که در این مقاله با آن آشنا شدیم که با این توضیحات در مقالات بعدی به صورت مفصل تر به تشریح وظایف حسابدار خواهیم پرداخت. در پایان شما عزیزان می توانید با ثبت سوالات و نظرات خود در قسمت دیدگاه، با کارشناسان فرداد در ارتباط باشید.

     

    •  
    •  
    •  
    •  
    •  
    1. Amin
      Amin می گوید

      سلام ، من رشته ریاضی فیزیک هستم ، برای انتخاب رشته حسابداری در دانشگاه میشود با ریاضی فیزیک کنکور داد؟ و کلا خوبه برم حسبداری؟

      3+
      پاسخ
      • تیم تحریریه نرم افزار فرداد
        تیم تحریریه نرم افزار فرداد می گوید

        با سلام و عرض ادب
        رشته حسابداری رشته خوبیه و اینکه رشته شما ریاضی فیزیک بوده و الان میخواهید حسابداری ادامه بدید امکان دارد در کار به
        مشکل بخورید مگر اینکه در کنار دانشگاه در کلاس های آموزشی آزاد و کاراموزی هم شرکت کنید که در کارتون موفق باشید

        1+
        پاسخ

    دیدگاه خود را ثبت کنید

    میخواهید به بحث بپیوندید؟
    احساس رایگان برای کمک!

    پاسخی بگذارید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *